Hiç kimsenin seni izlemediğini bildiğin bir anda… gerçekten nasıl birisin?
Telefonun başka bir odadayken, kimseye anlatmayacağın düşünceler zihninden geçerken, bir şeyleri “paylaşma” ihtiyacı hissetmediğinde… O hâlin sana tanıdık mı, yoksa biraz yabancı mı?
Peki ya tam tersi?
Bir ortama girdiğinde, bir şey söylerken ya da bir fotoğraf paylaşmadan önce, içinden geçen o küçük ama güçlü soruyu fark ediyor musun:
“Bu beni nasıl gösterir?”
Sanki son zamanlarda artık sadece yaşamıyoruz… aynı zamanda kendimizi gösteriyoruz. Hatta bazen, fark etmeden, kendimizi “oynuyoruz”.
Genç yetişkinlik dediğimiz dönem, insanın hayatındaki en kırılgan ama en verimli eşiklerden biri. Bir yandan “ben kimim?” sorusu içten içe büyürken, diğer yandan “nasıl görünmeliyim?” sorusu giderek daha fazla yer kaplıyor. Biraz geriye gidecek olsak… sosyal medyanın hayatımıza bu denli nüfuz etmediği, bağ kurmanın daha kıymetli olduğu zamanlara… Bu zamanlarda, kimlik daha çok yaşanarak oluşurdu. Şimdi ise çoğu zaman yaşanırken aynı anda sunuluyor.
Bir şeyi deneyimlemekle, onu göstermek arasındaki fark bazen silikleşiyor. Şöyle bir durup düşünecek olsak: En mutlu anlarımızı hatırlarken… o anın kendisi mi geliyor aklımıza, yoksa o anın fotoğrafı mı?
Kimlik Meselesi
Kimlik dediğimiz şey, dışarıdan bakıldığında net bir “profil” gibi görünse de içeride oldukça dağınık, değişken ve canlı bir süreç.
Bazen ne olmadığını keşfederek başlıyor.
Bazen yanlış seçimler yaparak.
Bazen başkalarına benzeyip, sonra da bundan uzaklaşarak.
Bu süreçte kararsızlık, çelişki, hatta boşluk hissi oldukça doğal. Çünkü kimlik, bir “karar” değil; zamanla, deneyimle ve içsel temasla oluşan bir bütünlüktür.
Öte yandan, inkar edemeyeceğimiz de bir şey var: modern dünyada görünür olmak kaçınılmaz. Ve görünür olmak, beraberinde bir “anlatı” kurmayı getiriyor. Artık sadece nasıl biri olduğumuzu değil, nasıl biri olarak algılanmak istediğimizi de düşünüyoruz. “Daha başarılı, daha mutlu, daha net, daha derli toplu…”
Bu da çok insani. Kimse dağınık, kararsız ya da kırılgan görünmek istemez. Ama hayatın her alanında olduğu gibi dengeyi kurabilmek son derece kıymetli. Eğer kendimizi ifade etmek için kurduğumuz imaj, zamanla kendimizin yerine geçmeye başlarsa; bu noktada insan, kendi hayatının öznesi olmaktan uzaklaşıp izleyicisine dönüşebilir.
İşte bugünlerde, genç yetişkinlerin en çok zorlandığı alanlardan biri de tam olarak bu ince çizgide yürümek: İçeriden gelenle dışarıya yansıyan arasındaki farkı ayırt edebilmek. Çünkü geri bildirimlerin anlık, beğenilmenin ölçülebilir olduğu bu hızlı dünyada “Bu nasıl görünüyor?” sorusuyla kendimizden uzaklaşabiliyoruz. Ve şu soruları sormayı unutabiliyoruz: “Ben şu an gerçekten ne hissediyorum?” “ Ne istiyorum?”
Tam da bu yüzden ben, bir psikolog olarak, kendimizi tanıyabilmek için bazı küçük durma alanlarının önemini sık sık vurguluyorum.
Kimsenin bilmeyeceği bir şeyi yaparken nasıl hissediyorsun?
Paylaşmadığın anlar sana daha mı gerçek geliyor?
Bir tercihini savunurken içinden mi konuşuyorsun, yoksa öğrenilmiş bir sesi mi tekrar ediyorsun?
Bu soruların net cevapları olmak zorunda değil. Zaten mesele kesinlik değil, dürüstlük. Zamanla değişen, çelişen ve arayan halimize alan açabilmek.
