Yazarı: Han Kang
Kang, 1970 yılında Güney Kore’nin Gwangju şehrinde doğdu. Kore’nin en iyi üniversitelerinden biri olan Yonsei Üniversitesinde Kore dili ve edebiyatı okudu. Han Kang, gençlik döneminde ailesiyle birlikte Seul’e taşındı. Yonsei Üniversitesi’nde Kore Edebiyatı okuduktan sonra yazarlık kariyerine öykülerle başladı. Daha sonra üniversitelerde yaratıcı yazarlık dersleri verdi. 2016’da, “Vejetaryen” romanıyla Uluslararası Booker Ödülü’nü kazanarak dünya çapında tanındı. Bu kitabı hem temaları hem de anlatım biçimi nedeniyle edebiyatta yeni bir soluk olarak görülür.
Kitabın Kısa Özeti
Sıradan bir hayat süren Yeonghye, bir sabah uyanıp aniden vejetaryen olmaya karar verir. Eşi ve ailesi bu kararı kabullenemez ve başta basit bir heves gibi görünen bu tercih kısa sürede evliliğini ve tüm yaşamını altüst eder. Eşi tarafından “delilik” olarak görülen bu yöneliş, zamanla Yeonghye’nin insan olmanın sınırlarında dolaşmasına kadar ilerler.
Karakterler
Yeonghye
Ana karakter. Vejetaryen olma kararı ile olaylar silsilesinin başlamasına sebep olur. Toplumsal baskılar altında yaşamaya çalışmıştır ve aslında bunu pek garipsememiştir. Vejetaryen olmak onun bastırdığı travmaların ve bedenini geri kazanma isteğinin bir dışavurumu hâline gelir. Sessizliği giderek bir isyana dönüşür.
Kocası (Bay Cheong)
Konfor düşkünü ve sıradan rutin bir hayat yaşamayı seven biri. Karısı ile duygusal bir bağ kurmaya ihtiyaç dahi duymadığından onu anlamaktan uzak. Yeonghe’nin değişimini kendi düzenine yönelik bir tehdit olarak görür.
Enişte (Ressam)
Yeonghye’nin içinde bulunduğu durumu anlamak yerine kendi saplantıları ve bastırılmış isteklerini ön planda tutarak bu durumdan kendine çıkar sağlamaya çalışan bir karakter. Bir sanatçı olmasına rağmen etik sınırları çiğneyerek sanatında kullanmaktan çekinmez.
Inhye (Ablası)
Younghe’nin durumundan dolayı en çok etkilenen ve onunla empati kurma konusunda en başarılı kişidir. Kardeşi ile paylaştığı ortak kaderi farkeder fakat o kardeşi için de güçlü olmak zorunda kalır.
Kitap Yorumu
Vejetaryen, toplumun dayattığı kurallar arasında sıkışmış, sessiz bir kadının içsel isyanını anlatıyor. Yeong-hye, toplumun “kadınlık görevi” diye atfettiği her şeyi sorgulamadan yerine getirmiş; doğru düzgün tanımadığı bir adamla evlenmiş ve çevresinin beklentilerine uygun, itaatkâr bir hayat sürmüştür. Kocasının gözünde her şey sorunsuz ilerler… Ta ki Yeong-hye, bir sabah gördüğü rahatsız edici rüyanın etkisiyle et yemeyi bırakana kadar.
Kocası ve ailesi, bu kararını “delilik” olarak yorumlarken Yeong-hye giderek kendi bedeninden ve insan olmanın sınırlarından uzaklaşır. Ailesi için bu durum utanç vericidir; hatta Yeong-hye’nin babası, kızlarının onları bu duruma düşürdüğü için eşinden özür bile diler. Oysa kimse bu kararın ardındaki gerçek nedenleri merak etmez, Yeong-hye’nin sessiz çığlığını duymaya çalışmaz. Üstelik onun bu kırılgan hâldeyken yaşadıkları daha da sarsıcıdır.
Roman, bireyin kendi bedeni üzerindeki söz hakkını, toplum baskısını ve kadın olmanın görünmez ağırlığını çarpıcı bir dille sorgular. Han Kang, sade ama derinliği yüksek anlatımıyla insan doğasının karanlık yanına dokunur. Kore’de neredeyse yasaklanma noktasına gelen bu kitap, aslında bir üçlemenin ilk kitabıdır.
Bazen rahatsız edilmeye ihtiyaç duyarız; çünkü düşünmek için konfor alanımızdan çıkmamız gerekir. Toplumda hâlâ tabu olarak görülebilen bir beslenme tercihinden yola çıkarak kadınlık rollerine ve baskıcı normlara dair bu kadar güçlü bir eleştiri sunması, yazarın zekâsına hayran kalmamı sağladı. Toplumsal bakış açımızı şekillendiren unsurları çoğu zaman sorgulamadan kabul edebiliyoruz; o yüzden temel doğrularımızı yeniden irdelemenin zamanı geldiğini düşünüyorum..
Alıntılar
Tekrar evdeki eşyalara göz gezdirdi. Ona ait değillerdi. Yaşadığı hayatın ona ait olmaması gibi.
Eğer bir insan kendini özgür bırakmazsa, bedeninden ne kalır geriye? Sadece bir kabuk. O kabuğun içini her gün biraz daha doldurur musun? Yoksa her gün biraz daha boşaltır mısın? Yaşamak, bazen kendini yok etmek demek.
Ansızın bu dünyada hiç yaşamamış olduğu hissine kapılması onu şaşırtmıştı. Bu doğruydu. Hiç hayatını yaşamamıştı. Hatırlayabildiği çocukluk döneminden beri yaptığı tek şey sadece sabretmekti.
Bir kişi tamamen değişince diğerinin ona ayak uydurmaktan başka çaresi kalmaz.
Her şey bana yabancı geliyor. Sanki bir şeylerin arka tarafına geçmişim gibi. Kulpu olmayan bir kapının ardındaymışım gibi.
Han Kang, Vejetaryen (2007)
