All About Lily Chou-Chou (2001), yönetmenliğini Shunji Iwai’nin yaptığı bir suç-drama filmidir. Filmin görüntü yönetmenliğini daha önce Love Letter (1995), Picnic (1996) ve April Story (1998) filmlerinde de Shunji Iwai ile çalışan Noboru Shinoda yapmıştır. Aktüel kamera çekimleri ve ışıkları ile anlattığı hikâyeye bizi dahil etmekte büyük bir başarı gösteren film Letterboxd’da 4,2/5 ve IMDB’de 7,5/10 puana sahip.
Yuichi Hasumi (Hayato Ichihara) ve Shusuke Hoshino (Shugo Oshinari) adlı iki genç erkeğin dostluğunun nasıl başladığını ve nasıl evrildiğini izlediğimiz hikâyede, kimse tamamen farkında olmasa da gizemli sanatçı Lily Chou-Chou herkesi bağlayan bir ağ işlevi görür. Akran zorbalığının genç hayatları nasıl mahvedebileceğini anlatan film, sınıf çatışması ve yaşam döngüsü gibi konuları da arka planda işler.
Yazının buradan sonraki kısmında filmden spoilerlar bulunmakta.
Zorbalık Evde mi Başlar Yoksa Dışarıda mı?
Yuichi’nin CD çaldığı için annesinden şiddet görmesi bize zorbalığın nerede başladığını sorgulatır. Akranları tarafından zorbalığa uğrayan, istemediği şeyler yapmak zorunda kalan Yuichi’nin sessizliğinin ve pasifliğinin arkasında ailesinden de farklı bir muamele görmemiş olması olabilir. Nerede başlamış olursa olsun zorbalığın devam ettiği tek gerçektir. Sessiz oldukları için, konuştukları için, farklı giyindikleri için, sevdikleri şarkıcıları dinledikleri için, herkesin onaylamadığı şeyleri hatta herkesin onayladığı şeyleri yaptıkları için bile çocuklar zorbalığa uğrar. Kimi zaman yetişkinler tarafından kimi zaman da akranları tarafından. Zorbalığın nerede başladığı sorusu filmde cevapsızdır fakat yanıtı olan tek şey zorbalığın devam edip etmediğidir. Çocuğunun neden hırsızlık yapmak zorunda kaldığını sorgulamayan bir anne, çözümü fiziksel şiddetle ve kendi normlarını dayatarak bulmaya çalışır.
Ailelerin yetersiz olduğu yerde ise çocuklara rehberlik etmesi beklenen öğretmenler, çocukların sırtına bir başka problem olarak eklenir. Aile içi durumlara karışamamaları kültürel bir engel olarak görülebilir. Fakat gözlerinin önünde ve istisnasız her gün yaşanan akran zorbalığına susmaları, bu zorbalığın devam etmesindeki en büyük sebeplerden birisidir. Bunlar filmin olayları dramatize etmek için yaptığı abartmalar ya da sadece Japonya’daki okullarda olan şeyler değil. Bunlar bizim ülkemiz de dahil olmak üzere dünyanın her yerinde yaşanan ve eğer doğru yaklaşımla ele alınmazsa gençlerin hem fiziksel hem de ruhsal sağlığını telafisi olmayan boyutta etkileyen durumlardır. Filmde öğretmenlerin görmeyişleri değil bakmayı tercih etmeyişleri, baksalar da çözüm bulmak için hiçbir şey yapmayışları çok net bir şekilde gösterilmiştir.
Sözlü ve fiziksel şiddete maruz kalan, taciz edilen ve zorla saçları kazınan yetenekli piyanist Kuno, başına gelen her şeye ve etrafından ayrılmayan zorbalarına rağmen okula gelir. Öğretmeni ise ona ne olduğunu sormak yerine bir peruk verir. Sistem için Kuno’nun başına gelenler kılık kıyafet kurallarına uyulmamasından önemli değildir. Başına ne gelirse gelsin uyumu bozmaması her şeyden daha önemlidir.
İnsanlar Anlamadıklarından Korkar
Peki bir zorba nasıl zorba olur? Bir çocuk nasıl ve neden bu noktaya gelir? Hoshino zorbalığı yapan kişi konumuna gelmeden önce uzun bir süre zorbalığa uğrayan kişi konumunda bulunmuştur. Bir gün zorbasına karşı gelmesi, onu kendi yöntemiyle alt etmesi her şeyi değiştirir. Varlıklı bir ailenin kibar bir çocuğuyken ailesinin maddi gücünü kaybetmesi Hoshino’nun kişiliğini değiştiren etmenlerden birisi olur. Hiç kimsenin kendisini anlamadığını da ifade eder. Yaptığı zorbalıkların da motivasyonu budur. Hiç kimse onu anlamamaktadır. İnsanlar anlamadıklarından korkar. Korktuğunu kontrol edemez. Bir insan için kontrol edilemeyen şey belirsiz demektir. Belirsizlik ise içinde tehlike barındırır. Sana saldırıp saldırmayacağını bilemezsin. Bu yüzden en güvenli olan o sana saldırmadan senin ona saldırmandır. Bu senin bilinmezliğe karşı savunma mekanizmandır. Fakat tehlikeli olmayana saldırman onu kendini savunmaya itebilir, tehlikeli hâle getirebilir.
Hoshino’nun zorbası saldırılarıyla Hoshino’yu karşı koymaktan başka çaresi kalmadığı bir noktaya itti. Şiddete şiddetle karşılık veren Hoshino bu yöntemin işe yaradığını görünce bunu uygulamaya devam etti. Hiç kimsenin kendisini anlamadığı doğruydu fakat onun diğerlerini anladığı söylenebilir miydi? Bir genç, bir ergen, bir çocuk bunun muhakemesini tek başına yapabilir mi? Kendisine rehberlik etmesi gerekenler onu yarı yolda bıraktığında kayıp bir çocuk etrafını saran bilinmezliğe karşı duyduğu korku ile nasıl başa çıkacak? Evet zorbalık yaptıkları kişiler üzerinde asla tamamen kapanmayacak yaralar oluşturuyorlar ama aslında bunun bir domino etkisi olduğunu All About Lily Chou-Chou filmi tüm çıplaklığıyla gösteriyor.
Herkesi Sarıp Sarmalayan Ether
Ether ise filmimin merkezindeki iki isim olan Yuichi ve Hoshino’nun en büyük ortak noktası. Gençlerin gerçek hayattaki problemlerinden kaçıp kendilerini özgürce ifade edebildikleri tek yer olan Ether, zorbalığa uğrayanın da zorbalık yapanın da farkında olmadan birbirine bağlanmasını sağlar. Lily Chou-Chou’nun yaptığı müzik sayesinde bir araya gelen bu gençler, birbirlerini yargılamadan kendilerini ifade ederler. Lily’nin müziği onları gizemli bir şekilde bağlar. Hiç kimse tamamen masum değildir. İyi olanlar kötü olabilir. Kötü bildiklerimiz de bir zamanlar iyi olanlardı. Kendilerine dayatılan normlar, yapılan yargılar, uygulanan zihinsel ve fiziksel şiddetler en masum olanları bile karartabilir. Hepsinin en büyük arzusunu ise Lily ifade eder:
“Bir melodi gibi olmak, basit bir ses gibi, ahenk içerisinde olmak istiyorum. Tıpkı gökyüzü gibi olmak, başka bir yere, çok uzaklara uçmak istiyorum.”
😯